Bürgergeld Tarih Oluyor: Yeni Temel Güvenceye Bundesrat’tan Eleştiri

Almanya Federal Hükûmeti, mevcut Bürgergeld (Vatandaşlık Parası) sistemini kaldırarak yerine yeni bir Temel Güvence (Grundsicherung) modeli getirmeyi hedefliyor. Sosyal Güvenlik Yasası II’de (SGB II) yapılması planlanan değişiklikler, 30 Ocak 2026 tarihinde Federal Konsey (Bundesrat) Genel Kurulunda ele alındı. Eyalet temsilcileri, tasarıya ilişkin kapsamlı eleştiriler ve değişiklik önerileri sundu.

Bundesrat, özellikle işe yerleştirme önceliğinden (Vermittlungsvorrang) yapılması planlanan istisnaların 30 yaş altındaki kişilere odaklanmasını eleştirdi. Bu yaklaşımın uygulamada gençlerin dezavantajlı duruma düşmesine yol açabileceği vurgulandı.

Düzenlemeler çok karmaşık

Eyaletler ayrıca, konut giderlerine ilişkin muafiyet süresi (Karenzzeit) ve uygun metrekare bedeline getirilen üst sınır konusunda da uyarılarda bulundu. Bundesrat, ilgili yasal düzenlemenin çok sayıda kural içermesi nedeniyle giderek anlaşılmaz ve karmaşık hâle geldiğini belirterek, daha sade ve anlaşılır bir yapıya kavuşturulması çağrısında bulundu.

Belediyeler için yeterli değil

Yasa taslağında belediyeler için öngörülen yıllık yaklaşık 20 milyon avroluk tasarrufun, yerel yönetimler açısından gerçek bir mali rahatlama sağlamadığı ifade edildi. Bundesrat, Federal Hükûmetten belediyelerin sosyal harcamalarının kalıcı ve sürdürülebilir şekilde azaltılmasını talep etti.

Hükûmet: “Talep ve teşvik” esas olacak

Federal Hükûmet ise yeni Temel Güvence sistemiyle sosyal yardımların daha adil ve hedefe yönelik hâle getirileceğini savunuyor. “Talep ve teşvik” ilkesi doğrultusunda, yardıma muhtaç olanların devlet desteğine güvenmeye devam edeceği, ancak çalışabilir durumda olanların geçimlerini sağlamak için aktif çaba göstermesinin zorunlu olacağı belirtiliyor.

Bu kapsamda Bürgergeld’in adı “Grundsicherungsgeld” olarak değiştirilecek. Temel ilke olarak yeniden işe yerleştirme önceliği uygulanacak. Doğrudan işe yerleştirilemeyenler için mesleki eğitim ve nitelik artırıcı programlar devreye sokulacak.

Çalışma yükümlülüğü ve yaptırımlar artıyor

Taslağa göre, çalışabilecek durumda olanların azami ölçüde çalışması gerekecek. Özellikle bekâr bireyler için tam zamanlı çalışma esas alınacak. Ebeveynlerin ise çocuk bir yaşını doldurduktan sonra yeniden iş hayatına dönmesi planlanıyor.

İş arama yükümlülüğünü yerine getirmeyenler, destek programlarını yarım bırakanlar veya Jobcenter randevularına katılmayanlar için daha sert yaptırımlar öngörülüyor. Son aşamada, sürekli ulaşılamayan hak sahiplerinin konut giderleri dâhil tüm ödemelerinin kesilmesi de mümkün olacak.

Süreç nasıl işleyecek?

Bundesrat’ın görüş ve önerileri Federal Hükûmet aracılığıyla Federal Meclis’e (Bundestag) gönderilecek. Bundestag, eyaletlerin taleplerini dikkate alıp almayacağına karar verecek. Yasanın kabul edilmesi hâlinde tasarı, nihai onay için yeniden Bundesrat’ın gündemine gelecek.