Eczane Yasası Tartışması: Bundesrat’tan Hükûmete Uyarı

Sabahat ACI

Almanya Federal Konseyi (Bundesrat), 30 Ocak 2026 tarihli genel kurul toplantısında Federal Hükûmetin eczane hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik yasa taslağını değerlendirdi. Eyaletler, kapsamlı bir görüş metniyle tasarıya ilişkin eleştirilerini ve değişiklik önerilerini Federal Hükûmete iletti.

Bundesrat, özellikle küçük ve düşük cirolu yerel eczanelerin ekonomik olarak desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda, reçeteli ilaçların ilk 20 bin adetlik satışı için bir temel maliyet katkısı (Grundkostenzuschlag) getirilmesi önerildi. Bu düzenlemenin, özellikle kırsal bölgelerde faaliyet gösteren eczaneler için önemli bir rahatlama sağlayabileceği ifade edildi.

İlaçta internet satışına eleştiri

Eyaletler ayrıca, 2004 yılında kaldırılan ilaçta posta ve internet yoluyla satış yasağının sonuçlarının yeniden değerlendirilmesini istedi. Bundesrat’a göre, ülke genelinde ve yerinde ilaç temini, devletin temel kamusal görevleri arasında yer alıyor. Özellikle sınır ötesi ilaç satışlarının yeterince denetlenemediği, fiyat bağlayıcılığı ve indirim kurallarının uygulanmasında ciddi sorunlar yaşandığı belirtildi.

Bu durumun, internet üzerinden satış yapan firmalar ile fiziki eczaneler arasında eşitsiz rekabet koşulları yarattığına dikkat çekilerek, söz konusu gelişmelerin özellikle kırsal bölgelerdeki eczanelerin ekonomik temelini zayıflattığı vurgulandı.

Zincir ve şube eczanelere mesafeli yaklaşım

Bundesrat, Federal Hükûmetin şube eczane kurulmasını kolaylaştırma planlarını da eleştirdi. Eyaletler, bu düzenlemenin hâlihazırda faaliyet gösteren bağımsız eczaneleri, daha düşük maliyetle kurulabilecek şube eczanelerle rekabete zorlayacağını ve bunun yerel eczaneler açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

PTA’ların eczane yönetimi tartışması

Federal Konsey, kırsal bölgelerde eczane teknikerlerinin (PTA) en fazla 20 gün süreyle eczane sorumluluğunu üstlenebilmesine yönelik planlara da karşı çıktı. PTA eğitimi ile üniversite eğitimi almış eczacıların akademik yeterliliği arasındaki farkın altı çizildi. Bu tür bir uygulamanın, ilaç güvenliği ve danışmanlık kalitesini olumsuz etkileyebileceği ve eczacılık mesleğinin itibarını zayıflatabileceği ifade edildi.

Ayrıca bu düzenlemenin, eyalet yönetimlerine yeni bürokratik yükler getireceği, buna karşın eczane hizmetlerinde somut bir iyileşme sağlamayacağı savunuldu.

Federal Hükûmet neyi amaçlıyor?

Federal Hükûmet ise tasarıyla, sahibi tarafından işletilen eczanelerin ekonomik koşullarını iyileştirmeyi hedefliyor. Özellikle personel sıkıntısı, yapısal değişim ve düşen kârlılık nedeniyle kırsal bölgelerdeki eczanelerin zor durumda olduğuna dikkat çekiliyor. Bu nedenle kırsal eczaneler için kısmi nöbet hizmetleri kapsamında mali destek sağlanması planlanıyor.

Aşılar, testler ve yeni hizmetler

Taslak düzenleme, eczanelerin gelecekte çeşitli aşıları uygulamasını ve belirli hastalıklara yönelik hızlı testler yapabilmesini de öngörüyor. Ayrıca kalp-damar hastalıkları ve diyabet gibi alanlarda önleyici nitelikte yeni eczacılık hizmetleri sunulması planlanıyor. Bu hizmetlerin doktorlar tarafından reçete edilebilmesi ve elektronik hasta dosyasına kaydedilmesi hedefleniyor.

Reçetesiz ilaç istisnası

Bazı istisnai durumlarda, özellikle kronik hastalıklarda tedavinin kesintiye uğramaması için, eczanelerin belirli reçeteli ilaçları doktor reçetesi olmadan verebilmesi öngörülüyor. Ancak kötüye kullanım riski yüksek olan ilaçlar ile sistemik antibiyotikler bu kapsam dışında tutulacak.

Yasama süreci devam ediyor

Bundesrat’ın görüşü Federal Hükûmete iletildi. Hükûmetin değerlendirmesinin ardından yasa taslağı Federal Meclis’in (Bundestag) gündemine gelecek. Mecliste kabul edilmesi hâlinde tasarı, nihai onay için yeniden Bundesrat’ta görüşülecek.